Struktura zatrudnienia i status zawodowy – terminologia oraz propozycje tłumaczeń na język angielski

Employment Structure and Occupational Status:

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego – Agency of Internal Security
Agencja Wywiadu – Intelligence Agency
biegły – expert
doradca – adviser
dyrektor – director
dyrektor naczelny – executive director
dyrektor techniczny – technical director
dyrektor wykonawczy – managing director
ekspedient/ka – shop-assistant
grupa zawodowa – occupational group
inżynież – engineer
kadra/ personel – staff/ personnel/ body of persons* employed
* 1 person – 2 people; persons (plural) jest możliwe w oficjalnym i formalnym kontekście
kadra kierownicza – key executives
kadra wojskowa – military personnel
kadra  informacyjna – information profession
dział kadr – personnel department
kierować – to manage/ direct/ guide/ administer
kierować grupą pracowników – to guide a group of workers
kierować pracą – to direct the workflow
kierować produkcją – to manage production
kierownik – manager/ head
kierownik oddziału – manager of a branch/ manager of a department/ head of a branch
kierownik zakładu – manager of a plant
klasa robotnicza – working class
brygadzista/ majster – foreman
mistrz – master/ supervisor
nadzorca – supervisor/ overseer
osoba pracująca dorywczo – odd hand
osoba pracująca na własny rachunek – self-employed person
Państwowa Straż Pożarna – State Fire Service/ State Fire Brigade
członek zespołu – staff person
zebranie personelu – personnel meeting
wstęp tylko dla personelu – no admittance except on business
podwładny – inferior/ subordinate
pomoc domowa – domestic servant/ „domestic help”
pracownik administracyjny – administrative assistant
pracownik banku – banking profession
pracownik  biurowy – office worker/ clerical assistant/ clerk
pracownik  fizyczny – blue-collar worker/ manual worker
pracownik  gastronomi – catering profession
pracownik  niewykwalifikowany – unskilled worker
pracownik  samorządowy – employee of the self-government
pracownik służby publicznej – public service employee
pracownik umysłowy – white-collar worker
praktykant – trainee/ worker on probation/ worker on trial
prokurator – prosecutor
rzemieślnik – craftsman
samozatrudnienie – self-employment
służba cywilna – civil service
Słubżna Więzienna – Prison Service
służba wojskowa – military service
służby mundurowe – non-military uniformed services
stanowisko kierownicze – senior/ leading post/ position
status zawodowy – occupational status
Straż Graniczna – Border Guards/ Frontier Guards
szczeble kariery zawodowej – career ladder
wspinać się na szczeblach kariery zawodowej – to move up career
ladder
urzędnik państwowy – civil servant
zasoby ludzkie – manpower/ human resources
zawód wolny – liberal profession/ independent profession/ learned profession
zwierzchnik – superior
żywiciel rodziny – breadkwinner/ wage-earner

Przydatne słownictwo z zakresu prawa cywilnego dotyczące oświadczeń

Według słownika polsko-angielskiego z 1996 roku oświadczenie to „dobrowolne pisemne oświadczenie złożone pod przysięga  przed adwokatem lub notariuszem” lub „deklaracja stwierdzająca istnienie faktu lub intencji”.

W zależności od kontekstu oświadczenie może być tłumaczone jako  declaration, statement, representation, testimony presentation, proclamation, profession, pronouncement.

Poniżej tłumaczenia poszczególnych wyrażeń oraz kolokacji dotyczących oświadczeń:

oświadczający declarant
bezwarunkowe oświadczenie unconditional declaration/ statement
oświadczenie o wszczęciu postępowania naprawczego statement on opening reorganisation proceedings
oświadczenie woli declaration of one’s intention, declaration of intent/will
nieważność oświadczenie woli invalidity of a declaration of intent
cofać/ odwołać oświadczenie to retract/ withdraw a statement
cytować/ przytaczać oświadczenie to quote a statement
dostarczać dowodów na poparcie oświadczenia to support a statement
korygować oświadczenie to amend a statement
kwestionować prawdziwość oświadczenia to contest a statement
oczekiwać oświadczenia to await/ expect a statement
odczytać oświadczenie to read out a statement
opublikować oświadczenie to publish a statement
otrzymać oświadczenie to receive a statement
podpisać oświadczenie to sign a statement
potępiać oświadczenie to deplore a statement
potwierdzać oświadczenie to bear out/ corroborate a statement
potwierdzać prawdziwość oświadczenia to substantiate a statement
powtarzać oświadczenie to repeat a statement
przedłożyć oświadczenie to lodge/ submit a statement
przedstawić oświadczenie to give/ volunteer a statement
przygotować oświadczenie to prepare a statement
przyjmować/ uznawać oświadczenie to acknowledge a statement
przyjmować z zadowoleniem oświadczenie to welcome a statement
uzupełniać oświadczenie to supplement a statement
wycofać oświadczenie to withdraw a statement
wydać oświadczenie to release/ issue/ put out/ deliver a statement, to issue a declaration
wypierać oświadczenie to disavow a statement
wystawić oświadczenie to come out with a statement
odwołać oświadczenie woli to revoke a declaration of intent
złożyć oświadczenie to make a statement/ a declaration/ representations
złożyć oświadczenie woli to make a declaration of intent

*BONUS:
oświadczenie pod przysięgą – a statutory declaration

WYBRANE FRAGMENTY Z OPOWIADAŃ „TRUE TALES OF AMERICAN LIFE” I ICH TŁUMACZENIA – CZ. 6

to butcher – zarżnąć, rozebrać (o zwięrzętach/mięsie), zmasakrować
grain – ziarno, zboże
to be friends with someone – przyjaźnić się z kimś

Z opowiadania Exposure (Michael Oppenheimer)

When we got home, our dad was getting ready to butcher the steer we had been feeding grain to all summer. He asked if we wanted to help. My sister said no, but I said sure. I think my sister was friends with the steer.

Propozycja tłumaczenia:

Kiedy dotarliśmy do domu nasz tata przygotowywał się do zarżnięcia woła, którego karmiliśmy zbożem całe lato. Zapytał nas czy chcielibyśmy mu pomóc. Moja siostra powiedziała że nie, ale ja że pewnie. Sądzę, że moja siostra przyjaźniła się z tym wołem.

 

peals of laughter – salwy śmiechu
a horse’e whinny – rżenie konia

Z opowiadania Vertigo (Janet Schmidt Zupan)

My father was six three* and had incredible, bushy eyebrows. He had a laugh so deep I could feel its peals vibrate in my own stomach. He could imitate a horse’s whinny like no one I’ve ever met. He spoke a Taiwanese dialect and enough German to seem fluent. He used to give one-man air shows in the communities where he lived, and his picture hung in a gas station in his hometown, where he was considered a local hero. He died in a prison camp in North Vietnam in 1967, when he was forty-one.

*wartość wzrostu podana w calach (6’3”) – w języku polskim zmieniona na metry

Propozycja tłumaczenia:

Mój ojciec miał metr dziewięćdziesiąt i niesamowite krzaczaste brwi. Śmiał się tak głęboko, że mogłam poczuć jak salwy jego śmiechu wibrują mi w brzuchu. Umiał naśladować rżenie konia jak nikt kogo kiedykolwiek spotkałam. Mówił tajwańskim dialektem i znał niemiecki na tyle dobrze, że brzmiał płynnie. Robił jednoosobowe pokazy powietrzne w społecznościach wśród których mieszkał, a jego zdjęcie wisiało na stacji benzynowej w jego rodzinnym mieście, gdzie był uznawany za lokalnego bohatera. Zmarł w obozie dla jeńców w Północnym Wietnamie w 1967 kiedy miał czterdzieści jeden lat.

 

hand-crafted – ręcznie wykonany
to poke around – myszkować, grzebać, szperać
to catch somebody’s eye  – przykuć/spotkać czyjś wzrok
to take a look – rzucić okiem, spojrzeć
to swallow up – pochłaniać

Z opowiadania Star and Chain (Steve Lacheen)

In 1961, during a visit to Provincetown, Massachusetts, I bought a hand-crafted one-of-a-kind Star of David on a chain. I wore it all the time. In 1981 the chain broke while I was swimming in the ocean off Atlatic City, and I lost it in the surf. In 1991, during Christmas vacation, my fifteen-year-old son and I were poking around in an antique shop in Lake Placid, New York, when a piece of jewelry caught his eye. He called me over to take a look. It was the Star of David that had been swallowed up by the ocean ten years before.

W 1961 podczas wizyty w Provincetown w stanie Massachusetts, kupiłem ręcznie wykonaną, jedyną w swoim rodzaju Gwiazdę Dawida na łańcuszku. Stale ją nosiłem. W 1981 łańcuszek pękł, gdy pływałem w ocenia niedaleko Atlantic City i straciłem go w falach. W 1991 podczas przerwy świątecznej, mój piętnastoletni syn i ja myszkowaliśmy w antykwariacie w Lake Placid, w stanie Nowy York, kiedy jego wzrok przykuła błyskotka. Zawołał mnie, żebym rzucił okiem. Była to Gwiazda Dawida pochłonięta przez ocean dziesięć lat wcześniej.

 

Zobowiązania, prawo upadłościowe i naprawcze- przydatne słownictwo

Każda działalność biznesowa wiąże się z ponoszeniem określonej odpowiedzialności lub nawet ryzykiem ogłoszenia upadłości. Poniżej przedstawiamy przydatne słownictwo w zakresie zobowiązań, prawa upadłościowego i naprawczego.

 

Zobowiązania, prawo upadłościowe i naprawcze – przydatne słownictwo

Obligations, bankruptcy and reorganisation law – useful term

Krajowy Rejestr Sądowy – National Court Register

odpowiedzialność solidarna – joint and several liability

być wolnym od odpowiedzialności w granicach wartości wkładu – to be exempt from liability up to the value of the contribution

uchylać się od odpowiedzialności – to evade responsibility

ułożyć stosunek prawny – to arrage the legal relationship

w dobrej wierze – in good faith

w złej wierze – in bad faith

zobowiązanie cywilne – civil obligation

zobowiązanie długoterminowe – long-term obligation

zobowiązanie o zaniechania działania – obligation to refain from an act

zobowiązanie fakultatywne – facultative obligation

zobowiązanie krótkoterminowe – short-term obligation

zobowiązanie przedawnione – extinct obligation

zobowiązanie przemienne – alternative obligation

zobowiązanie rodzajowe – obligation in kind, debt which is determined by description

zobowiązanie sporne – desputed debt, bad debt, contentious obligation

zobowiązanie traktatowe – treaty obligation

zobowiązanie ustawowe – legal obligation

zobowiązanie warunkowe – conditional obligationzobowiązanie wekslowe- obligtion resulting from a bill of exchange

zobowiązanie z tytułu wynagrodzeń – payroll liability

 

uregulować zobowiązania – to settle liabilities

 

wymagalność zobowiązań – due date for obligations

 

wypełnić zobowiązanie – to discharge an obligation

 

zobowiązywać kogoś – to put someone under an obligation

 

zwłoka dłużnika – default of the debtor

 

Wybrane fragmenty z opowiadań „True Tales of American Life” i ich tłumaczenia – cz. 5

to break the tension – rozładować napięcie/ atmosferę
gale of laughter – huragan/ fala śmiechu

Z opowiadania Rascal* (Yale Huffman):

That broke the tension. Somebody took up the cry, „Here Rascal!” That was when the snickers turned into guffaws, and the great gale of laughter swept around the town’s square. Doc Jensen stopped kicking his dog and resumed his stately march, but the spectators were having none of that. „Here Rascal! Here Rascal!”

Propozycja tłumaczenia:

To rozładowało napięcie. Ktoś podchwycił okrzyk:
– Tutaj, Rascal!
Wtedy chichoty przeszły w głośny rechot, a fala śmiechu ogarnęła plac miasta. Doc Jensen przestał kopać swojego psa i powrócił do majestatycznego marszu, jednak widzowie nic sobie z tego nie robili.
– Tutaj, Rascal! Do nogi!

*rascal – urwis, łobuz/ łajdak, łotr, szubrawiec

 

rite – ceremonia, obrządek, obrzęd, zwyczaj, rytuał
stick out one’s tongue – wystawić język

Z opowiadania The Yellow Butterfly /Żółty motyl/ (Simone Jackson):

In the Philippines, the tradition was to begin the rites of Holy Communion in the second grade. Every Saturday, we had to go to school to rehearse how to walk, how to carry the candle, where to sit, how kneel, how to stick out your tongue to accept the Body of Christ.

Na Filipinach tradycją było rozpoczęcie ceremonii Komunii Świętej w drugiej klasie. Każdej soboty musieliśmy uczęszczać do szkoły żeby ćwiczyć jak chodzić, jak trzymać świecę, gdzie usiąść, jak klękać, jak wytknąć język, aby przyjąć Ciało Chrystusa.

 

to be/to have chemistry with/between sb – czuć chemię między kimś, zaiskrzyć
rare – rzadki/ niezwykły, szlachetny (w rzadko spotykanym stopniu)
to inquire about – zasięgnąć informacji o
to refuse sb (to do) sth – odmówić komuś czegoś

Z opowiadania B:

As a girl of fifteen, I was introduced to a dog whose breed was quite rare in this country. There was a remarkable chemistry between us. He had a strong personality and a strong name to go with it, a single syllable beginning with the letter B. I visited B every day after school. When I went off to college and left the dog behind, I missed him terribly. Ten years later, I contacted a breeder and inquired about a puppy like B. I was told that the single-parent household in New York City was no place for such a noble puppy. They refused to sell me one.

Jako piętnastoletnia dziewczyna zapoznałam się z psem, którego rasa była dosyć rzadko spotykana w tym kraju. Niesamowicie między nami zaiskrzyło. Miał silną osobowość i równie silne imię, pojedynczą sylabę zaczynającą się literą B. Odwiedzałam B każdego dnia po szkole. Kiedy wyjechałam na studia i go opuściłam, strasznie za nim tęskniłam. Dziesięć lat później skontaktowałam się z hodowcą i zasięgnęłam informacji o szczeniaku takim jak B. Powiedziano mi, że gospodarstwo samotnego rodzica w Nowym Jorku to nie miejsce dla tak szlachetnego szczeniaka. Odmówili mi jego sprzedaży.

Prawo celne – Customs Law – przydatne słownictwo

„Celne prawo reguluje zasady przywozu towarów na polski obszar celny (który jest obecnie obszarem celnym Wspólnoty Europejskiej) i wywozu towarów z tego obszaru, zasady postępowania z towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną, sposób przekazywania informacji do celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi Wspólnoty (Intrastat)” (Świąder, Bogdan. gazetaprawna.pl).

Propozycja tłumaczenia ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późn. zm.) – The Act of 19 March 2004 – Customs Law (Journal of Laws No. 68, item 622 as amended)

granica celna – customs frontier

okręg celny –  cumtoms collecting district

urząd celny – customs office

dyrektor urzędu celnego – head of a customs office

prezes Głównego Urzędu Celnego – the president of the Central Office of Customs

taryfa celna – customs tariff

Taryfa Celna Wspólnot Europeskich – Customs Tariff of the European Communities

środki taryfowe – tariff measures

pozycja taryfy celnej – tariff item

bariera celna – tariff wall

cło – duty, excise, tariff

oclić – to clear

pobierać cła – to collect/ to levy a duty

ewidencja towarów- records of goods

kraj pochodzenia – country of origin

produkt – product/ merchandise

towary przywożone – import goods

towary krajowe – domestic goods

towary powracające – returned goods

wartość celna towarów – customs value of goods

status celny – customs status

tranzyt – transit

tranzyt wewnętrzny – internal transit

tranzyt zewnętrzny – external transit

procedura celna – customs procedures

zwolnienie towarów – release of goods

skład celny – customs warehouse/ depot

agencja celna – customs agency

kontrola celna – customs control

rewizja celna – customs examination

zamknięcia celna – customs seals

Wybrane fragmenty z opowiadań „True Tales of American Life” i ich tłumaczenia – cz. 4

 

cloud the judgement – zaciemniać ocenę sytuacji

z opowiadanie „Radio Gypsy”:

„Every instict spoke against it, the city, the vibes, the fact that I had two little kids now and really wanted to raise them in the pacific Northwest. But the contract and the money clouded my judgement.”

Propozycja tłumaczenia:  „Każdy instykt przemawiał przeciwko temu, to miasto, te wibracje, fakt że miałem dwójkę małych dzieci i naprawdę chciałem wychować je na Wybrzeżu Północno-Zachodnim.  Jednak kontrakt i pieniądze przyćmiły moją ocenę sytuacji.

 

spiffily dressed – stylowo ubrany

z opowiadania „Brooklyn Roberts”:

„I once asked him to play at a benefit for the coffeehouse that was going to be held in a local park.He arrived, spiffily dressed as usual, carrying a little suitcase in addition to his guitar.”

Propozycja tłumaczenia:  „Raz poprosiłam go aby zagrał na beneficie dla kawiarni, który miał się odbyć w lokalnym parku. Przyjechał stylowo ubrany jak zwykle, oprócz gitary niósł małą walizkę.
to wind up – skończyć, znaleźć się

z opowiadania „Connections”:

„He had found the owner’s name, Lyana Grebsaile, inscribed on the title page of several volumes. He told the chairman that he had known someone by that name during his boyhood in Berlin, and he wanted to know how these books wound up in Bloomington.”

Propozycja tłumaczenia:  „Znalazł imię właściciela, Lyana Grebsaile, podpisane na stronie tytułowej kilku tomów. Powiedział prezesowi, że znał kogoś o takim imieniu z dzieciństwa w Berlinie i że chciał się dowiedzieć jak te książki znalazły się w Bloomington.”

 

 

Rozdzielność majątkowa – przydatne słownictwo i tłumaczenia

Rozdzielność majątkową w małżeństwie można ustanowić, podpisując majątkową umowę małżeńską. Umowę taką sporządza się w formie aktu notarialnego. Na jej mocy rozwiązuje się małżeńską wspólnotę majątkową, a każdy ze współmałżonków posiada własny, odrębny majątek, który jest chroniony przed zobowiązaniami finansowymi współmałżonka.

Poniżej prezentujemy wybrane pojęcia związane z rozdzielnością majątkowa w małżeństwie i ich tłumaczenia na język angielski.

 

rozdzielność majątkowa – separate property regime / distribution of property

ustanowić rozdzielność majątkową – to establish the distribution of property

majątkowa umowa  małżeńska –  marital property agreement

umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej – contractual distribution of property

samodzielny zarząd – self-management

dorobek – possessions gained

rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków – separate property with compensation for possessions gained

zmniejszenie obowiązku wyrównania dorobków – reduction of the obligation to compensate possessions gained

ubezwłasnowolnienie – (legal) incapacitation

ustawowy ustrój majątkowy – stautory joint property regime

wytoczenie powództwa – filing an action

Umowa o dzieło – przydatne słownictwo

Umowa o dzieło to rodzaj umowy cywilnoprawnej. Jest to umowa o świadczenie usług, której przedmiotem jest dzieło – rezultat wykonanej pracy. Dziełem takim może być dzieło artystyczne – utwór muzyczny, literacki czy filmowy, ale również naprawa urządzenia, sporządzenie dokumentu, organizacja wydarzenia czy osiągnięcie określonego poziomu umiejętności w zawodzie. Poniżej przedstawiamy słowniczek przydatnych pojęć i wyrażeń związanych z umową o dzieło wraz z ich tłumaczeniami na język angielski.

 

umowa o dzieło – contract to perform a specified task

dzieło – work (praca), work (utwór), composition, task (zadanie)

dzieło filmowe – cinematographic work

dzieło literackie – literary work

dzieło radiowe – radiophonic work

dzieło sztuki – work/piece of art

oddać dzieło – to deliver work

ukończyć dzieło – to complete work

zamawiający dzieło – customer, principal, orderer, person ordering

kosztorys – cost estimate, estimate

przedstawić kosztorys – to provide an estimate

przedmiot świadczenia – object of performance

świadczenie usług – performance of service, provision of service, supply of services

ustalić termin wykonania – to establish a deadline, to fix a deadline, to make a deadline

usługobiorca – end-user

 

Zwierzęta w związkach frazeologicznych polskich i angielskich

Wszyscy kochamy zwierzęta. Spotykamy je nie tylko w przyrodzie, ale też w języku. Zarówno w języku polskim, jak i w angielskim używamy związków frazeologicznych, w których występują zwierzęta.

Związków tych często używamy do opisania zachowań ludzkich.

Zobaczmy, jak niektóre zich funkcjonują w obu językach.

„Don’t look a gift horse in the mouth.” jest odpowiednikiem polskiego „Darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby.”

a żeby opisać osobę biedną jak mysz kościelna użyjemy angielskiego zwrotu as poor as a church mouse. 

Innymi popularnymi zwrotami są:

to be the black sheep of the family – być czarną owcą w rodzinie

to fight like cat and dog – drzeć z sobą koty/żyć jak pies z kotem

to take the bull by the horns – brać byka za rogi

When the cat’s away the mice will play. – Gdy kota nie ma, myszy harcują.

to be as quiet as a mouse – siedzieć cicho jak mysz pod miotłą

One swallow doesn`t make a summer. – Jedna jaskółka wiosny nie czyni.

W powyższych wyrażeniach zarówno w języku angielskim, jak i w języku polskim występuje to samo zwierzę. Są jednakże wyrażenia, w których zwierzę jest inne w każdym języku. Ilustrują to następujące przykłady:

Let sleeping dogs lie. – Nie wywołuj wilka z lasu.

W języku polskim psa zastąpiono wilkiem.

to be a bull in a china shop – poruszać się jak słoń w składzie porcelany

Tutaj natomiast, byk w wersji angielskiej jest słoniem w wersji polskiej.

to buy a pig in a poke – kupować kota w worku

wersja angielska – świnia, wersja polska – kot

W niektórych angielskich idiomach pojawiają się zwierzęta, a w odpowiednikach w języku polskim nie występują żadne zwierzęta.

Przykładami mogą być idiomy takie jak:

Don’t count your CHICKENS  before they’re hatched. – Nie mów hop, póki nie przeskoczysz.

Early BIRD catches the worm. – Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje.

You can’t teach an old DOG new tricks – Starych drzew się nie przesadza.

 

Aktualności dotyczące usług tłumaczeń przysięgłych i zwykłych