Najczęstszym błędem nie tylko w tłumaczeniach, ale także podczas nauki języków obcych jest dosłowne tłumaczenie zdań lub ich fragmentów. Języki obce różnią się od siebie nie tylko gramatyką czy interpunkcją, lecz także leksyką. Zdarza się jednak, że w niektórych z nich można znaleźć słowa i zwroty, które wyglądają lub wymawia się dokładnie tak samo. Ludzie zazwyczaj wychodzą wtedy z założenia, że mają również takie samo znaczenie – to pułapka, są to tak zwane false friends.  Są też słowa, które znaczą zupełnie co innego w zależności od kontekstu – context matters oraz czasowniki, które zmieniają znaczenie, jeśli cos do nich doczepimy, tzw. czasowniki frazowe (phrasal verbs).

Przyjrzyjmy się paru przykładom:

• kura i hiszp. el/ la cura

El cura fue a la Iglesia ayer. – Ksiądz poszedł wczoraj do kościoła. Dosłowne tłumaczenie: Kura poszła wczoraj do kościoła. Byłoby to dość niecodzienne.

La cura ayudó a la mujer. – Leczenie pomogło kobiecie. Dosłowne tłumaczenie doprowadziłoby nas do: Kura pomogła kobiecie.

• pies i hiszp. los pies

La mujer lava los pies de su hermana. – Kobieta myje stopy swojej siostry. A nie: Kobieta myje psa(y) swojej siostry.

• under the weather

Josh is usually under the weather. – Josh zazwyczaj źle się czuje. Dosłowne tłumaczenie: Josh zazwyczaj jest pod pogodą.

• go – phrasal verb

The alarm clock went off at 6 in the morning. – Budzik zadzwonił o 6 rano. A nie: Budzik poszedł z daleka o 6 rano.

• context matters: find

He finds R&B music rather interesting. – On uważa muzykę R&B za dość ciekawą. A nie: On znajduje muzykę R&B raczej interesującą.

• context matters: take

She often takes photos in art galleries. – Ona często robi zdjęcia w galeriach sztuki. A nie: Ona często bierze zdjęcia w galeriach sztuki.

Jane takes notes during the lectures. – Jane robi notatki podczas wykładów. A nie: Jane bierze notatki podczas wykładów.

• context matters: sentence

The judge passed a life sentence. – Sędzia wydał wyrok dożywtoniego pozbawienia wolności. Zamiast: Sędzia podał życiowe zdanie.

• context matters: action

They decided to bring a legal action against the company. – Zdecydowali się wytoczyć powództwo przeciwko firmie. Zamiast: Zdecydowali się przynieść legalną akcję przeciwko firmie.

• context matters: parole

He was released on parole after serving five years. – Został zwolniony warunkowo po odbyciu pięciu lat kary. A nie: Został wypuszczony na hasło po zaserwowaniu pięciu lat.

• order

We have just received an order. – Właśnie otrzymaliśmy zamówienie. A nie: Właśnie otrzymaliśmy order.

• look – phrasal verb

Kate looks after her sister on Fridays. – W piątki Kate opiekuje się siostrą. A nie: W piątki Kate patrzy siostrę.

Jak więc można zaobserwować, przy tłumaczeniu nie należy analizować pojedynczych słów i zamieniać je na ich najpopularniejsze odpowiedniki w języku polskim. Pod uwagę należy wziąć przede wszystkim kontekst wypowiedzi oraz specyfikę języka. Jeśli zauważysz, że z twoim zdaniem po tłumaczeniu coś jest nie tak – sprawdź czy nie masz do czynienia z czasownikami frazowymi, idiomami lub false friends i zweryfikuj ich znaczenie w słowniku lub Internecie.

Jeśli potrzebujesz profesjonalnego tłumaczenia, zajrzyj na naszą stronę: Oferta tłumaczeń | Lex-Traduct Łódź